Göz kapağı seğirmesi nedir?
Göz kapağı seğirmesi, göz kapağını kapatan kasın küçük liflerinin istemsiz ve tekrarlayan biçimde kasılmasıdır. Tıpta göz kapağı miyokimisi olarak adlandırılır. Çoğunlukla tek gözde ve sıklıkla alt kapakta görülür; kişi bunu deri altında hafif bir titreşim ya da “atma” olarak hisseder. Seğirme dışarıdan çoğu zaman fark edilmez, ancak kişiyi oldukça rahatsız edebilir.
Göz kapağı miyokimisi zararsız bir durumdur. Görmeyi etkilemez ve kendiliğinden geçme eğilimindedir.
Gözüm neden seğiriyor?
Seğirmenin kesin nedeni her zaman belirlenemez; ancak aşağıdaki durumlar sinir–kas uyarılabilirliğini artırarak seğirmeyi tetikleyebilir:
- Yorgunluk ve yetersiz uyku
- Stres ve kaygı
- Fazla kafein ya da alkol tüketimi, sigara
- Uzun süre ekrana bakmak, göz yorgunluğu
- Göz kuruluğu ve göz yüzeyinde tahriş
- Parlak ışık ve rüzgâr
Bu tetikleyiciler çoğu zaman birlikte bulunur: Yoğun bir iş dönemi, kısa uyku ve artan kahve tüketimi seğirmenin en sık görüldüğü tablodur.
Göz seğirmesi ne kadar sürer?
Göz kapağı miyokimisi genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde kendiliğinden geçer. Gün içinde gelip gidebilir, stresli ya da yorgun dönemlerde yeniden ortaya çıkabilir. Seğirmenin aylarca sürmesi ise sık değildir ve değerlendirilmesi gerekir.
Seğirmenin ne kadar sürdüğünü, hangi saatlerde ve hangi durumlarda arttığını not etmek muayenede değerlendirmeyi kolaylaştırır. Örneğin yalnızca yoğun ekran kullanılan günlerde ortaya çıkan seğirme ile her gün artarak süren kasılmalar farklı şekilde ele alınır.
Hangi durumlarda nöroloğa başvurmalı?
Aşağıdaki durumlarda seğirmenin basit bir miyokimi olmayabileceği düşünülür ve nörolojik muayene önerilir:
- Seğirmenin birkaç haftadan uzun sürmesi
- Kasılmaların yanak, ağız köşesi gibi yüzün diğer bölgelerine yayılması
- Göz kapağının kasılmayla tamamen kapanması ya da iki gözün birden istemsiz kapanması
- Göz kapağında düşüklük, çift görme ya da yüzde güçsüzlük
- Gözde kızarıklık, akıntı ya da ağrı eşlik etmesi (bu durumda göz hastalıkları açısından da değerlendirme gerekir)
Yüzün bir yarısında ani başlayan güçsüzlük, konuşma bozukluğu ya da kol–bacakta güçsüzlük ise seğirmeyle ilişkili değildir; bu belirtilerde beklemeden 112 aranmalıdır.
Blefarospazm ve hemifasiyal spazm nedir?
Göz seğirmesiyle karıştırılabilen iki nörolojik durum vardır:
- Blefarospazm: Göz kapaklarını kapatan kasların istemsiz ve tekrarlayan kasılmasıdır. Genellikle iki gözü birlikte etkiler; sık göz kırpmayla başlayıp zamanla gözlerin istemsizce kapanmasına yol açabilir.
- Hemifasiyal spazm: Yüzün yalnızca bir yarısında, çoğunlukla göz çevresinden başlayıp yanak ve ağız köşesine yayılan kasılmalardır. Sıklıkla yüz sinirine komşu bir damarın baskısıyla ilişkilidir.
Bu iki durum basit seğirmeden farklıdır; tanı muayeneyle konur ve gerektiğinde beyin MR’ı istenir. Değerlendirme sonrasında uygun kişilerde botulinum toksin uygulaması seçenekler arasında yer alır.
Göz seğirmesini azaltmak için neler yapılabilir?
- Uyku süresini ve düzenini gözden geçirmek
- Kafein ve alkol tüketimini azaltmak
- Ekran başında sık mola vermek; her 20 dakikada bir 20 saniye kadar uzağa bakmak
- Göz kuruluğu düşünülüyorsa göz hekimine başvurmak
- Stresi azaltan düzenli egzersiz, yürüyüş ve gevşeme egzersizleri
Seğirmenin magnezyum eksikliğiyle ilişkisi sık konuşulsa da bunu destekleyen güçlü bir kanıt bulunmamaktadır. Takviye kullanmadan önce gerekirse kan tahlilleriyle değerlendirme yapılması daha doğrudur. Ayrıntılar için magnezyum ve sinir sistemi sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- American Academy of Ophthalmology EyeWiki. Eyelid Myokymia
- American Optometric Association. Myokymia (eyelid twitching)
